فرومغناطیس چیست و تفاوت آن با دیگر خواص مغناطیسی
فرومغناطیسی یک خاصیت مغناطیسی است که در برخی از مواد فلزی مانند آهن، کبالت و نیکل وجود دارد. در این خاصیت، مواد با اعمال یک میدان مغناطیسی کوچک به شدت مغناطش پیدا میکنند و با حذف میدان مغناطیسی، مغناطش خود را بطور کامل از دست نمیدهند. این مواد دارای گشتاور مغناطیسی دائمی در غیاب میدان خارجی هستند و مغناطشهای خیلی بزرگ و دائمی از خود نشان میدهند.
فرومغناطیسی به پدیدهای گفته میشود که در آن گشتاور مغناطیسی موازی در اثر برهمکنش تبادلی در دماهای پایینتر از نقطهٔ بحرانی (دمای کوری Tc) ایجاد میشود. موادی که این خاصیت را دارند، فرومغناطیس نامیده میشوند. در دمای صفر مطلق، مغناطش خودبخودی (Ms) این مواد به بیشترین میزان خود رسیده و در دمای کوری به صفر میرسد.
وقتی میلهای با خاص یت فرومغناطیسی در یک میدان مغناطیسی قرار میگیرد، دوقطبیهای تشکیل دهندهٔ ماده به سرعت با جهت میدان همراستا میشوند. این خاصیت مغناطیسی در بسیاری از مواد فلزی وجود دارد، اما فرومغناطیسی قویترین نوع خاصیت مغناطیسی است و تنها نوعی است که به اندازهٔ کافی قوی است تا حس شود و باعث پدیدههای مغناطیسی در زندگی روزمره شود.
در کاربردهای فرومغناطیسی، از مواد فرومغناطیسی برای ساخت آهنرباها، موتورهای الکتریکی، تجهیزات الکترونیکی و دستگاههای پزشکی استفاده میشود. همچنین، این خاصیت مغناطیسی در ساخت یخچالهایی که برای حفظ مواد غذایی استفاده میشوند، نیز به کار میرود.
تفاوت فرومغناطیس با دیگر خواص مغناطیسی
مواد مغناطیسی انواع مختلفی دارند، از جمله مواد فرومغناطیسی، پارامغناطیس و دیامغناطیس. مواد فرومغناطیسی مانند آهن، کبالت و نیکل در غیاب میدان مغناطیسی خارجی دارای گشتاور مغناطیسی دائمی هستند و مغناطیسی قوی و دائمی از خود نشان می دهند. هنگامی که یک ماده فرومغناطیسی در یک میدان مغناطیسی قرار می گیرد، حوزه های مغناطیسی آن با میدان همسو می شود و باعث می شود که مغناطیسی شود. مواد پارامغناطیس مانند آلومینیوم و پلاتین دارای گشتاور مغناطیسی ضعیفی هستند و فقط به صورت ضعیفی به یک میدان مغناطیسی جذب می شوند. مواد دیامغناطیسی، مانند مس و طلا، گشتاور مغناطیسی دائمی ندارند و توسط یک میدان مغناطیسی ضعیف دفع می شوند.
به طور خلاصه، تفاوت اصلی بین مواد فرومغناطیسی و سایر انواع مواد مغناطیسی این است که مواد فرومغناطیسی در غیاب میدان مغناطیسی خارجی دارای گشتاور مغناطیسی دائمی هستند و مغناطیسی قوی و دائمی از خود نشان می دهند، در حالی که انواع دیگر مواد مغناطیسی دارای مغناطیسی ضعیف هستند. ممان یا بدون گشتاور مغناطیسی دائمی و فقط توسط یک میدان مغناطیسی ضعیف جذب یا دفع می شوند.